स्वच्छ भारत मिशन - प्रस्तावना

स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) हा भारत सरकारचा महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम असून कणकवली तालुक्यात या मिशनची अंमलबजावणी अत्यंत यशस्वीपणे करण्यात आली आहे. उघड्यावर शौचाला जाण्याच्या प्रथेचे समूळ उच्चाटन करणे, प्रत्येक घरात शौचालय बांधणे आणि घनकचरा व सांडपाणी व्यवस्थापन याद्वारे ग्रामीण भागाचा चेहरामोहरा बदलण्याचे काम या मिशनअंतर्गत होत आहे.

कणकवली तालुक्याने हागणदारीमुक्त (ODF) दर्जा प्राप्त केला असून तो टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. शौचालय बांधकामासोबतच वर्तणूक बदल संवाद (BCC) मोहिमा राबवून ग्रामस्थांमध्ये स्वच्छतेची सवय रुजवण्यात आली आहे. सांडपाणी शुद्धीकरण प्रकल्प, कचरा विलगीकरण आणि कंपोस्ट खत निर्मिती यांसारख्या उपक्रमांद्वारे शाश्वत स्वच्छता साधण्यात येत आहे.

विभागाचे ध्येय
  • हागणदारीमुक्त (ODF) दर्जा कायमस्वरूपी टिकवून ठेवणे आणि ODF Plus दर्जा प्राप्त करणे
  • घनकचरा आणि सांडपाणी व्यवस्थापन प्रणाली प्रत्येक ग्रामपंचायतीत कार्यान्वित करणे
  • ग्रामस्थांमध्ये स्वच्छतेच्या सवयींबाबत कायमस्वरूपी वर्तणूक बदल घडवणे
  • प्लास्टिक मुक्त गावे निर्माण करून पर्यावरण संरक्षण करणे
  • सार्वजनिक ठिकाणी स्वच्छता राखण्यासाठी स्वच्छता ग्राही नियुक्त करणे
प्रमुख कार्ये
शौचालय बांधकाम

वैयक्तिक घरगुती शौचालय बांधकामासाठी अनुदान वितरण आणि तांत्रिक सहाय्य

कचरा व्यवस्थापन

ओला-सुका कचरा विलगीकरण, कंपोस्ट खत निर्मिती आणि कचरा संकलन व्यवस्था

जनजागृती मोहीम

शाळा, ग्रामसभा आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांद्वारे स्वच्छता जागृती अभियान

सांडपाणी शुद्धीकरण

सोकपिट, शोषखड्डे आणि सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांची उभारणी

१००%

ODF दर्जा प्राप्त

३५००+

शौचालये बांधली

९२

ग्रामपंचायती समाविष्ट